Si Melchora Aquino de Ramos ay isinilang noong Enero 6, 1812, sa Caloocan, Pilipinas. Anak siya nina Juan Aquino at Valentina de Aquino, na parehong simpleng magsasaka. Sa kabila ng pagiging mahirap, nakatanggap siya ng pangunahing edukasyon at natutong bumasa at sumulat. Bata pa lang siya ay kilala na sa kanyang kagandahang-loob, pagiging matulungin, at matibay na pananampalataya.

Nang siya ay lumaki, nagpakasal siya kay Fulgencio Ramos, isang Cabeza de Barangay (pinuno ng baryo). Nagkaroon sila ng anim na anak, ngunit maagang nabalo si Aquino matapos mamatay ang kanyang asawa. Sa kabila nito, pinanatili niya ang kanilang negosyo sa pagsasaka at pagpapatakbo ng isang maliit na tindahan.

Paglahok sa Himagsikan

Nang sumiklab ang Himagsikang Pilipino noong 1896, naging isang mahalagang tagasuporta si Melchora Aquino ng mga Katipunero. Dahil sa kanyang edad, tinawag siyang “Tandang Sora”, na nangangahulugang matandang Sora, mula sa kanyang pangalan.

Kabilang sa kanyang mahahalagang kontribusyon ay:

• Pagpapahiram ng kanyang tahanan bilang tagpuan ng mga Katipunero.
• Pag-aalaga at pagpapagamot sa mga sugatang rebolusyonaryo.
• Pagbibigay ng pagkain, damit, at iba pang pangangailangan sa mga rebolusyonaryo.
• Pagpapalakas ng loob ng mga mandirigma sa pamamagitan ng kanyang mga payo at pananalita.

Dahil sa kanyang walang sawang pagsuporta sa rebolusyon, tinagurian siya bilang “Ina ng Katipunan”.

Pagdakip at Pagpapatapon

Dahil sa kanyang koneksyon sa Katipunan, nadakip siya ng mga awtoridad ng Espanya noong 1896. Sa kabila ng kanyang katandaan, siya ay ininteroga at pinilit ipagkanulo ang mga Katipunero, ngunit hindi siya sumuko. Bilang parusa, ipinatapon siya sa Guam noong 1897, kung saan nanatili siya ng ilang taon bago pinayagang bumalik sa Pilipinas matapos ang pananakop ng mga Amerikano.

Buhay Matapos ang Himagsikan

Matapos bumalik sa Pilipinas, namuhay si Melchora Aquino ng tahimik sa Balintawak, malayo sa politika at mga labanan. Sa kabila ng kanyang mahahalagang kontribusyon sa rebolusyon, hindi siya binigyan ng anumang gantimpala o pension mula sa pamahalaan. Siya ay nanatiling isang simpleng mamamayan na iginagalang sa kanyang komunidad.

Pagkamatay at Pamana

Si Melchora Aquino ay pumanaw noong Marso 2, 1919, sa edad na 107. Sa kanyang pagpanaw, kinilala siya bilang isa sa pinakamahahalagang babae sa kasaysayan ng Pilipinas.

Ang kanyang pamana ay nananatili sa pamamagitan ng:

• Mga lansangan at paaralang ipinangalan sa kanya.
• Pagkilala sa kanya bilang isang pambansang bayani.
• Pagkilala sa kanyang diwa ng sakripisyo at pagmamahal sa bayan.

Noong 1970, ang kanyang mga labi ay inilipat sa Himlayang Pilipino Memorial Park, kung saan siya ay binigyang parangal bilang isang dakilang Pilipino.